WITAMY NA STRONIE NASZEJ SZKOŁY *** UWAGA ! *** Informacje na temat podręczników na rok szkolny 2020/2021 - zakładka PODRĘCZNIKI 2020/2021 *** Bieżące INFORMACJE dla RODZICÓW zamieszczamy w zakładce lewego menu *** Informacje na temat płatności za obiady - zakładka "Stołówka - OBIADY"

Nauczyciele

 

Szanowni Nauczyciele,


Tematem tego tygodnia jest powrót do placówek.


Zapraszamy do obejrzenia filmu wprowadzającego do tematyki tygodnia
PRZYGOTOWANIE DO POWROTU (KLIKNIJ)

oraz do zapoznania się z poniższym artykułem.


Obecny powrót dzieci do placówek jest sytuacją wyjątkową. Niesie ze sobą wiele pytań, dezorientacji i z całą pewnością nie należy do komfortowych. Zostajemy postawieni w zupełnie nowej sytuacji, która może nas cofać do pierwszych faz kryzysu
i budzić związane z tym trudne emocje.

W tym celu może Wam pomóc kilka ważnych wskazówek.


POWRÓT krok po kroku

  1. AUTODIAGNOZA NAUCZYCIELI

    To nic innego jak obserwacja własnych: uczuć, myśli, zachowań, ciała. Ważne jest, abyśmy znali nie tylko swój warsztat, ale także emocje, jakie towarzyszą nam w tej sytuacji. S
    próbujmy je identyfikować i nazywać – to łagodzi stres i napięcie, a także może być wskazówką, jak należy o siebie aktualnie zadbać.
    Ważne jest też, aby rozmawiać o swoich emocjach, niepokojach i pomysłach lub ich braku z kolegami i koleżankami z zespołu. Rozmowa o trudnościach bywa wsparciem, ale też dobrą okazją do poszukiwania rozwiązań. Mówienie o swoich odczuciach może też być przydatne do budowania autentycznych relacji z uczniami. Kiedy czujemy się zagubieni albo nie mamy teraz rozwiązań na jakąś sytuację warto wtedy otwarcie powiedzieć o tym uczniom np. Nie wiem, jak Wy, ale mi jest trudno odnaleźć się w tej nowej sytuacji. Powiedzenie tego typu stwierdzeń, nie oznacza, że stajemy w pozycji bezradności. Wiemy, że sobie poradzimy, że znajdziemy rozwiązanie, ale mamy prawo czuć się zagubieni lub wystraszeni tą sytuacją.

  2. DIAGNOZA UCZNIÓW

    Teraz diagnoza jest ważniejsza niż kiedykolwiek wcześniej. Jej celem bowiem jest zidentyfikowanie potrzeb emocjonalnych, psychologicznych i społecznych naszych podopiecznych.W obecnej sytuacji diagnoza uczniów dotyczy przede wszystkim obszarów:
    • emocji
    • kondycji psycho-fizycznej
    • strategii radzenia sobie z nagromadzonym napięciem i bieżącym stresem
    • relacji z rówieśnikami
    • relacji rodzinnych

  3. OBSERWACJA EMOCJI, ZACHOWAŃ I POTRZEB

    Najważniejszym narzędziem diagnozy ucznia jest OBSERWACJA. Większość dzieci nie będzie wprost mówić nam o swoich potrzebach, czy niepokojach, ale będą je manifestować swoim zachowaniem. Nie zawsze będzie to wycofanie czy płacz, mogą pojawić się też wybuchy złości czy konfliktowość wobec nauczyciela lub rówieśnika. Warto zwrócić uwagę na to, jakiego rodzaju potrzebę może zaspokajać zachowanie ucznia. Nie należy się spieszyć z gotowym rozwiązaniem, dużo bardziej skuteczne, będzie zatrzymanie się i przyjrzenie tej sytuacji.

    Obserwacja w takim wypadku przebiega w kilku etapach:
    • zauważenie zachowania/emocji i nazwania jej , np. Widzę, że jesteś zły/ smutny/ poirytowany…
    • weryfikacja naszej obserwacji – dajemy uczniowi czas na odpowiedź.
    • empatyczna rozmowa – uznanie tego, z czym uczeń się zmaga np. Rozumiem, że możesz się tak czuć/ zachowywać, kiedy potrzebujesz poradzić sobie z napięciem/zagubieniem…
    • wsparcie i wspólne poszukiwanie rozwiązania np. Jak myślisz, co pomogłoby Ci w tej sytuacji? Co możemy zrobić, żebyś poczuł się trochę lepiej.
    • danie przestrzeni na wypowiedź ucznia
    • zaproponowanie jakiegoś rozwiązania i omówienie go z uczniem

  4. USTALENIE PRIORYTETÓW I CELÓW– zdrowie psychiczne, kompetencje kluczowe (uczenie się, integracja, umiejętności interpersonalne, kreatywność)

    Diagnoza uczniów to ważny aspekt, dzięki któremu będziemy mogli zorientować się w sytuacji i dobierać odpowiednie narzędzia i metody pracy. W tej sytuacji podstawową rolą nauczyciela jest rola OSOBY WSPIERAJĄCEJ dla której ważne jest ustawienie priorytetów i celów. Zastanowienie się, czy w obecnej sytuacji ważniejsza jest siła i zdrowie psychiczne uczniów, czy oceny z przedmiotów i zachowania? Warto też przyjrzeć się proponowanym zadaniom, które kierujemy do uczniów – czy nie zawierają treści mogących budzić lęk, niepokój czy być obciążeniem w postaci silnego stresu przed oceną. W zamian można skorzystać z tematyki neutralnej lub rozwijającej kluczowe kompetencje np.: uczenie się, umiejętności interpersonalne, integracja, kreatywność Taka tematyka pozwoli skoncentrować się na zasobach uczniów, wzmocnić je lub odbudować, wzmacniając poczucie własnej wartości i przynależności grupowej. Warto też z uczniami omówić temat kryzysu, wyjaśnić czym jest i jakie może powodować reakcje i emocje. Wiedza daje też często poczucie bezpieczeństwa i spokoju.


  5. PIERWSZA POMOC EMOCJONALNA - rozmowa empatyczna

    Empatyczna rozmowa składa się z kilku ważnych składników:
    • POTRZEBY – to one są dla nas ważne i to przez ich pryzmat powinniśmy patrzeć na zachowanie ucznia. Np. Kłótliwość, brak motywacji do aktywności, odmawianie wykonywania proponowanych zadań. Mimo tego, że to nieprzyjemne zachowanie, spójrzmy na nie jako na potrzebę, którą uczeń właśnie manifestuje.
    • EMPATIA – to nasz czas i uwaga, bycie obecnym. Koncentracja na uczniu, jego świecie i jego przeżywaniu. Może nam w tym pomóc nazywanie tego, co widzimy, nie interpretowanie emocji ucznia, tylko próbowanie nazwania tego, co widzimy np. Trochę się boisz, bo nie wiesz jak to będzie?

    • JĘZYK SERCA – starajmy się mówić słowa nie „nawykowo”, „same się mówią” tylko poddajemy je refleksji: Co chcę powiedzieć uczniowi i po co?

    • ZAMIAST OCENIANIA I OBWINIANIA – starajmy się dotrzeć do potrzeby, którą uczeń chce zaspokoić swoim zachowaniem i wspólnie znajdujemy sposób postępowania, który jest akceptowany społecznie i skuteczny np. Widzę, że chcesz mi powiedzieć coś bardzo ważnego. Jesteś rozzłoszczony. Czy mogę zrobić coś, żebyś poczuł się lepiej?

    • SZCZEROŚĆ – autentyczne wyrażanie siebie, swoich potrzeb i wartości w sposób nie raniący innych. Możemy mówić o swoich przeżyciach. Otwiera to drogę do szukania zachowań i strategii, które odpowiadają wszystkim.

  6. BUDOWANIE RELACJI– uważność i autentyczność

    Możemy to osiągnąć:
    • nazywając to, co widzimy patrząc z perspektywy potrzeb dziecka (próbujmy nawet jeżeli to oznacza zmianę dotychczasowych metod), np. Widzę, że jesteś bardzo wzburzony. Mogę Ci jakoś pomóc?
    • pamiętajmy, by zadawać jedno pytanie na raz i dawać uczniowi czas na odpowiedź
    • zapewniajmy, że nie chcemy oceniać, a jedynie wysłuchać i jesteśmy gotowi przyjąć każdy problem
    • starajmy się jak najlepiej zrozumieć, to co do nas mówi, upewniajmy się czy dobrze rozumiemy – zadawajmy pytania i słuchajmy odpowiedzi
    • dostrójmy się emocjonalnie do ucznia, zapytajmy. To dziecko ma wszystkie informacje na temat swojego nastroju i emocji, naszym zadaniem jest danie przestrzeni i bezpieczeństwa do ich wyrażenia.

  7. WSPÓŁPRACA– nauczycieli, rodziców, pedagoga/psychologa

    Niezwykle ważna jest też współpraca z zespołem - w przypadku pojawiających się trudności wspierajmy się rozmową z koleżankami i kolegami z Rady Pedagogicznej, pedagogiem lub psychologiem szkolnym, a także rodzicami. Wymiana informacji i wniosków z obserwacji, będzie miała na celu zweryfikować nasze strategie radzenia sobie, a także wspólnie znaleźć rozwiązania na wzmocnienie ucznia i poprawę jego funkcjonowania w obecnej sytuacji.
              

 

Zapraszamy do skorzystania z poniższych materiałów:

  PRZYGOTOWANIA DO POWROTU (pobierz)

    PORADNIK DLA NAUCZYCIELI (pobierz)

A w wolnej chwili...polecamy film pt. "Tashi I mnich” (kliknij)

 


 Tekst: W. Niedzielska-Galant

 



Szanowni Nauczyciele,


Tematem tego tygodnia są trudne sytuacje, będziemy omawiać depresję, zaburzenia lękowe, wypalenie u dzieci, PTSD.

 

Zapraszamy do obejrzenia filmu wprowadzającego TRUDNE SYTUACJE (kliknij)
oraz do zapoznania się z poniższym artykułem.

 


DEPRESJA U DZIECI I MŁODZIEŻY

Depresja jest zaburzeniem nastoju (afektywnym), który na ogół utożsamiany jest z zaburzeniami u osób dorosłych. Kiedyś rzadziej się przejmowano emocjami i nastrojami dzieci, stąd nie diagnozowano tej choroby u dzieci. Tymczasem na kliniczną depresję cierpi ok. 1% dzieci
w wieku
2-3 lat; 2% dzieci w wieku 6-12 lat i około 20% nastolatków.

U dzieci depresja występuje często łącznie z zaburzeniami lękowymi, zaburzeniami zachowania i zaburzeniami opozycyjno-buntowniczymi oraz ADHD i wynikającymi z używania substancji zmieniających świadomość (psychoaktywnych).

U dziewcząt częściej występuje wraz zaburzeniami lękowymi i zaburzeniami odżywiania,
u chłopców z zaburzeniami zachowania i ADHD.

 

Przyczyny depresji:

  • lęk separacyjny,
  • urazy psychiczne,
  • niezaspokojenie podstawowych potrzeb emocjonalnych (u dzieci młodszych), u starszych konflikty domowe i konflikty w szkole, 
  • rozwód rodziców,
  • przemoc psychiczna lub fizyczna w domu,
  • choroba psychiczna rodzica, 
  • nawarstwiające się trudności szkolne,
  • rywalizacja i niepowodzenia szkolne,
  • problemy osobiste (zawiedzona miłość, doświadczenie odrzucenia przez grupę rówieśniczą, mobbing rówieśniczy), 
  • obarczanie dziecka zbyt dużą odpowiedzialnością,
  • trudna sytuacja materialna rodziny, a także nadużywanie alkoholu i substancji psychoaktywnych,
  • zaburzenia regulacji hormonalnych typowych dla okresu dojrzewania.

 

Depresja występuje częściej u dzieci, w których rodzinach występuje depresja (uwarunkowania genetyczne). Także u osób z określoną konstrukcję psychiczną o niskiej samoocenie, tendencji do samokrytyki, obwiniania się, którym brakuje poczucia bezpieczeństwa, u osób, które mają skłonność do interpretowania faktów i wydarzeń na swoją niekorzyść i nie potrafią radzić sobie w sytuacji stresu i mają słabe umiejętności społeczne.

 

Dziecko z depresją:
  • jest smutne, przygnębione, apatyczne,
  • staje się płaczliwe i drażliwe; skarży się na różne dolegliwości bólowe (odczuwa bóle głowy, mięśni, brzucha,
  • przejawia bezradność w wykonywaniu wielu czynności, sięga po alkohol i narkotyki (dzieci starsze), 
  • przestaje się interesować tym, co do tej pory sprawiało mu przyjemność,
  • jest wyraźnie spowolnione, obserwuje się spadek energii, a także jest pobudzone- wierci się, nie może się skupić na konkretnej czynności, wykonuje bezcelowe działania, np. skubie ubranie, zamazuje długopisem kartkę, obgryza paznokcie,
  • mówi niechętnie, wolno, krótko,
  • jest stale zmęczone,
  • ma wyraźny spadek lub wzrost apetytu,
  • przejawia kłopoty ze snem (z zasypianiem lub budzi się bardzo wcześnie rano), nie ma siły wstać z łóżka,
  • ma poczucie braku sensu, myśli o śmierci/samobójstwie, 
  • ma myśli rezygnacyjne („życie nie ma sensu”, „po co ja w ogóle żyję”),
  • ma przekonanie o swojej „beznadziejności”, a także negatywne wzorce myślenia na temat innych, świata,
  • może się pojawić autoagresja, samookaleczanie się, rozmyślne zadawanie sobie bólu, zażywanie w nadmiarze leków w celu zatrucia się,
  • pojawiają się sygnały o obniżonym funkcjonowaniu w szkole (spóźnienia, niepowodzenia szkolne)
 
Potrzebna szybka INTERWENCJA!
  • kiedy dolegliwości utrzymują się powyżej dwóch tygodni już można podejrzewać depresję, 
  • w konsultacji z lekarzem pierwszego kontaktu należy wykluczyć niektóre schorzenia somatyczne np. niedoczynność tarczycy i inne zaburzenia hormonalne, nowotwory mózgu, padaczkę, choroby wirusowe oraz zatrucia substancjami psychoaktywnymi lub lekami (takimi jak sterydy, interferon, leki przeciwnowotworowe, hormonalna antykoncepcja), 
  • jeśli słyszysz, że dziecko mówi np. że chciałoby się więcej nie obudzić albo zginąć w jakiejś katastrofie albo zniknąć na zawsze oraz widzisz, że poszukuje leków i trucizn (np. w internecie) wtedy pilna jest konsultacja psychiatryczna!
  • leczenie depresji u dzieci i młodzieży odbywa się zwykle w poradni zdrowia psychicznego, ale ciężkie postacie choroby wymagają leczenia w szpitalu na oddziale psychiatrycznym (zgodę na hospitalizację dziecka do 15 roku życia wyrażają rodzice, w starszym wieku wymagana jest zgoda rodziców i dziecka, ale kiedy istnieje ryzyko zagrożenia życia zgodę wydaje sąd zawiadomiony przez szpital), 
  • udziel wsparcia i zapewnij możliwie optymalne warunki bezpieczeństwa w domu, 
  • pomóż w przeżyciu straty (żałoby) jeśli depresja wynika z tego powodu.
 
 
ZABURZENIA NERWICOWE

Nerwica to trwałe, ale odwracalne, zaburzenie ogólnosystemowe, które przejawia się w postaci upośledzenia społecznego funkcjonowania. Objawem osiowym każdej nerwicy jest lęk.

 

W przypadku zaburzeń nerwicowych lęk:

- dosłownie paraliżuje funkcjonowanie człowieka, jest nasilony niewspółmiernie do okoliczności, może przybrać postać paniki,

- może być wywołany neutralnymi bodźcami, które nie przywołują skojarzeń z brakiem bezpieczeństwa,

- trwa nieproporcjonalnie długo, np. trwa jeszcze kilka godzin po zniknięciu obiektu lękotwórczego (np. psa).


Ponadto towarzyszą mu nasilone objawy somatyczne:przyspieszone bicie serca, pocenie się, drżenie, zawroty głowy, duszności, niemożność poruszania się czy mówienia.

 

Dziecko z zaburzeniami lękowymi:
  • jest smutne, zamknięte w sobie, wybucha płaczem, 
  • skarży się na różne dolegliwości somatyczne: nudności i bóle brzucha, biegunka, zawroty głowy, kłopoty z oddychaniem, kołatanie serca, spadek ciśnienia co wtórnie wywołuje panikę, że zaraz umrę,
  • mogą wystąpić także omdlenia, krwotoki z nosa,
  • przestaje się interesować tym, co do tej pory sprawiało mu przyjemność,
  • przejawia bezradność w wykonywaniu czynności, które potęgują lęk (np. odrabianie lekcji), 
  • ma kłopoty ze snem, śpi niespokojnie,
  • w czasie snu zgrzyta zębami, zaciska mocno szczęki,
  • mogą się pojawić tiki nerwowe lub jąkanie,
  • dziecko może mieć myśli rezygnacyjne („życie nie ma sensu”, „po co ja w ogóle żyję”)
    i
    przekonanie o swojej „beznadziejności”,
  • może się pojawić autoagresja, samookaleczanie się, rozmyślne zadawanie sobie bólu, aby uwolnić nagromadzone napięcie,
  • charakterystyczne objawy występują przed wyjściem do szkoły, w szkole, podczas odrabiania lekcji czy rozmawiania o szkole. Objawy somatyczne ustępują w dni wolne od szkoły i wakacje.
 
Potrzebna szybka INTERWENCJA!
  • Uwaga! dziecko nie udaje! 
  • zachowania lękowe świadczą o tym, że sytuacja dziecko przerasta i nie potrafi sobie
    z nią
    poradzić!
  • przedłużające się objawy emocjonalne mogą ulec somatyzacji i przybrać postać choroby serca, alergii, astmy, przewodu pokarmowego itd. 
  • w konsultacji z lekarzem pierwszego kontaktu należy wykluczyć niektóre schorzenia somatyczne np. niedoczynność tarczycy i inne zaburzenia hormonalne, 
  • potrzebna jest dokładna diagnoza sytuacji (niepowodzenia szkolne, traumatyczne doświadczenie), a dalej zastosowanie odpowiedniej terapii
 
Leczenie: terapia farmakologiczna, psychoterapia poznawczo-behawioralna, psychoterapia indywidualna i grupowa, terapia rodzinna, metody relaksacyjne i ćwiczenia oddechowe wskazane zwłaszcza w zaburzeniach lękowych z napadami paniki, trening asertywności, treningi umiejętności społecznych.

 

WYPALENIE U DZIECI

Wypalenie to efekt nadmiaru obowiązków, ambicji i wreszcie wyczerpania psychosomatycznego.

 

Objawy:
  • chroniczne zmęczenie;
  • utrata apetytu;
  • problemy ze snem lub bezsenność;
  • różnorodne bóle bez wyraźnej przyczyny, także migrenowe bóle głowy;
  • niecierpliwość i wybuchy irytacji;
  • utrata zainteresowań;
  • poczucie braku siły;
  • obniżenie nastroju i stany depresyjne.
Pamiętajmy! Przedłużający się stres niezależnie od tego, gdzie jest ulokowany i kto lub co go powoduje, wpływa znacząco na obniżenie naszej kondycji psychicznej i fizycznej.
Mówi się o zjawisku „przeeksploatowania” fizycznego, które zaczyna się od utraty zauważania własnego zmęczenia,
a kończy niszczeniem zdrowia.


SYNDROM STRESU POURAZOWEGO -PTSD I PROFILAKTYKA PTSD

Za reakcję traumatyczną uznajemy wg DSM IV takie sytuacje, w których osoba:
  • doświadcza poważnego zagrożenia życia,
  • zostaje zraniona fizycznie,
  • doświadcza zagrożenia życia lub bezpieczeństwa swoich bliskich,
  • przeżywa nagłe zniszczenie domu i zagładę członków społeczności w wyniku katastrofy,
  • jest świadkiem zdarzenia, podczas którego inna osoba zostaje zabita lub zraniona.
 
Normalną reakcją na sytuacje traumatyczne jest tzw. reakcja stresu traumatycznego PTS. Jest to zespół zachowań, reakcji emocjonalnych i myśli związanych z wydarzeniem traumatycznym.
Zgodnie z badaniami i doświadczeniem praktycznym za czas trwania tej reakcji jako normalnej przyjmuje się okres od uczestnictwa w zdarzeniu do około 6 miesięcy po wydarzeniu. Jeśli silne reakcje utrzymują się po tym okresie mówimy o syndromie stresu pourazowego PTSD.
U niektórych osób występują reakcje odroczone, tzn. pierwsze symptomy zachowań charakterystyczne dla PTS występują nie od razu po wydarzeniu,lecz po jakimś czasie.

Aby normalna reakcja PTS nie przerodziła się w PTSD stosuje się interwencje kryzysową i odreagowanie emocjonalne. 

Odreagowanie prowadzi się po to, aby wyciszyć część lęków. Może ono być stosowane w każdej sytuacji traumatycznej poczynając od względnie niewielkiego wypadku, aż do poważnej klęski. Nie zajmujemy się skalą katastrofy, ale tym jak ludzie reagują i jaki miała ona na nich wpływ.

Celem odreagowania jest jak najszersze omówienie z jedną osobą lub grupą osób, zdarzeń, jakie się wydarzyły, ich wrażeń, reakcji, myśli, jakie im towarzyszyły podczas katastrofy. Odreagowanie ma być okazją do mówienia o swoich uczuciach w czasie traumy. Jest ono robione po to, aby zmniejszyć skutki stresu i zminimalizować lub zapobiec wystąpieniu Zespołu Stresu Pourazowego.

14 objawów stresu pourazowego (PTSD)
  1. Tendencja do unikania zdarzenia lub nadmierna koncentracja na zdarzeniu
  2. Nawracające, natrętne wspomnienia, u dzieci zabawy związane z sytuacją traumatyczną
  3. Drażliwość i nieadekwatne do sytuacji reakcje emocjonalne
  4. Powracające koszmary senne
  5. „Odkręcający się film” nagłe wspomnienia związane z traumą
  6. Negatywne emocje w sytuacji związanych ze wspomnieniem traumy np. w rocznicę
  7. Unikanie myśli i uczuć związanych z sytuacją traumatyczną
  8. Psychologiczna amnezja
  9. Spadek zainteresowań, a u dzieci regres w rozwoju
  10. Poczucie wyobcowania
  11. Strach przed planowaniem na przyszłość
  12. Zaburzenia snu
  13. Nadwrażliwość na bodźce, wspomnienia napadowe wywołane przez bodziec podobny np. deszcz wywołuje wspomnienia z powodzi 
  14. Zaburzenia zachowania np. agresja, picie alkoholu, palenie papierosów, obgryzanie paznokci itp.
 
Profilaktyka PTSD

  • Wyjaśnij uczniom fazy kryzysu i emocje, stany, których mogą doświadczać (np. na podstawie filmu dla młodzieży)
  • Poinformuj uczniów, że jeżeli wiedzą, że ktoś pisze listy pożegnalne, rozdaje przedmioty, wówczas zwolnieni z tajemnicy! Muszą natychmiast o tym powiadomić kogoś dorosłego!
  • Uwaga na Facebooku pojawiła się nakładka do zdjęcia profilowego „Zabiję się”. Trzeba wtedy reagować natychmiast!
  • Jeśli rówieśnicy czują się na siłach, aby wspierać swoich kolegów i koleżanki w kryzysie, to mogą to robić, ale trzeba im uświadomić, że to duża odpowiedzialność i obciążenie. Powinni zostać poinstruowani jak to robić (unikać zachowań typu „ciocia Dobra Rada”).
 
 
 Zapraszamy do skorzystania z poniższych materiałów:
 
 
 

 

Tekst: M.Taraszkiewicz


 



 

Najczęściej obserwowane problemy wśród dzieci i młodzieży


Poniżej lista najczęściej obserwowanych problemów, które wymagają dalszego specjalistycznego wsparcia:

 

 

Tekst: M.Taraszkiewicz





Szanowni Nauczyciele!


Tematem tego tygodnia jest:
uczenie się, tutoring-mentoring-coaching jako narzędzia wspierania rozwoju ucznia, dobrostan i wypalenie technologiczne.


Na początek zapraszamy do obejrzenia FILMU wprowadzającego do tematyki tygodnia, a także do zapoznania się z poniższymi materiałami:


  NEUROEDUKACJA- KURS (pobierz)
Materiał o neuroedukacji uzupełnia film "Jak się uczyć?"

  DOBROSTAN PSYCHICZNY (pobierz)

  PATOTREŚCI W INTERNECIE (pobierz)



RODZAJE INTERWENCJI ROZWOJOWEJ I PSEUDOROZWOJOWEJ


W literaturze wyodrębnia się sześć sposobów oddziaływania na innych (np. podwładnego pracownika, dziecko, ucznia itd.). Są to:


NAKAZ, INFORMACJA, KONFRONTACJA- tworzą klasyczny, autorytarny styl zarządzania.

WSPIERANIE, OCZYSZCZANIE, PRZYSPIESZANIE- składają się na styl wspierający.


1. NAKAZ, ROZKAZ, POLECENIE- możemy nakazywać wykonanie określonej czynności czy zadania w różny sposób. Miękko lub twardo, ze wstępem i bezpośrednio,
na piśmie czy ustnie. To stanowi o istocie nakazu to prosta, jednokierunkowa werbalnie informacja określająca to, co dana osoba ma zrobić.

Pomyśl:

* Jak często stosujesz nakazy? W jakich sprawach je stosujesz?

* Jakie sytuacje i problemy – w związku z tym – przyciągasz?

* Jak się z tym czujesz?



2. INFORMOWANIE- to podawanie informacji, którą ktoś powinien znać. W informowaniu
nie chodzi o poznanie zdania drugiej osoby, czy przedyskutowanie sprawy. Po prostu podajemy jej taki zakres informacji, jaki uznajemy za słuszny.

Pomyśl:

* W jakich sytuacjach stosujesz informowanie? Wymień kilka.



3. KONFRONTACJA- to mówienie ludziom niemiłych, negatywnych rzeczy o nich samych. Przy konfrontacji mówimy o tym wprost. Z reguły w cztery oczy, rzadziej publicznie.
Jest to interwencja uruchamiająca silne emocje zarówno u słuchającego, jak i mówiącego.

Pomyśl:

* Podaj przykład komunikacji opartej na konfrontacji w relacji nauczyciel – uczeń.
Jakie to daje efekty? Jakie wywołuje emocje?



4. WSPIERANIE- to takie działania, które zwiększają poczucie własnej kompetencji, wartości, wiarę w możliwości wykonania zadania. To działania uświadamiające osobie lub grupie, że się ich lubi, ceni, akceptuje. Wspieranie ma wartość samą z siebie, ponieważ wzmacnia ludzi. Ma też wartość instrumentalną, ponieważ silniejsi, bardziej pewni siebie pracownicy
są w stanie lepiej pracować.

Pomyśl:

* Kogo w swoim otoczeniu zawodowym nie wspierasz? Jak to możesz wyjaśnić?

* Czy różnicujesz sposób wspierania w zależności od tego z kim masz do czynienia?
Jak to robisz?

* Czy umiesz tak wspierać innych, aby przy tym „rosnąć” samemu?



5. OCZYSZCZANIE- polega na pomaganiu innym w wyrażeniu tych uczuć, które przeszkadzają w skutecznym myśleniu i działaniu. Oznacza to także, że my sami
nie dopuszczamy do tego, aby spiętrzały się niekorzystne emocje u nas samych.

Pomyśl:

* Czy w twoim zespole pojawiają się emocje, które przeszkadzają dobrze działać
i współpracować poszczególnym ludziom lub grupom ludzi?
* Jakich spraw, sytuacji unikasz, jakie odkładasz na później?



6. PRZYSPIESZANIE – KATALIZA- polega na ułatwianiu ludziom dochodzenia
do określonych wyników i rozwiązań. Dzięki temu, co robimy ich działania mogą być szybsze, bardziej precyzyjne, skuteczniejsze.

Pomyśl:

* Jakie działania i rezultaty chcesz przyspieszać u swoich uczniów, pracowników?
* W jaki sposób to robisz? Jakie sytuacje i problemy – w związku z tym – przyciągasz?


Zastanów się, jak często używasz każdego z sześciu omówionych stylów interwencji.

Czy robisz tak dlatego, że to jest twój styl czy zmuszają cię do tego okoliczności?



KTÓRY STYL INTERWENCJI JEST NAJLEPSZY?

Po pierwsze - ten, który umiesz skutecznie zastosować!

Po drugie - ten, który najlepiej pasuje do danej sytuacji!


Tekst: M. Taraszkiewicz


 




METNORING, TUTORING, COACHING
narzędzia wspierania rozwoju ucznia


Najbardziej efektywną formą uczenia się i rozwoju jest mentoring, tutoring i coaching.

Wszystkie te formy wspierania rozwoju człowieka mają część wspólną, którą jest efektywna komunikacja oparta na relacji bezpieczeństwa, zaufania, empatii i rozumienia.
Można powiedzieć, że motywem przewodnim jest otwarte serce.


MENTORING, CZYLI SPOTKANIA Z MISTRZEM


Mentoring jest przywarsztatową formą uczenia się odpowiednich kwalifikacji (np. zawodowych). Jest procesem długotrwałym (od kilku miesięcy do kilku lat). Polega na udzielaniu pomocy przez osobę bardziej doświadczoną podejmującemu nowe role oraz zadania. Relację tę cechuje szczerość, wzajemne zaufanie i otwarta komunikacja. Pomoc świadczona przez mentora jest ukierunkowana na potrzeby podopiecznego i przez to ma charakter zindywidualizowany, jednostkowy, niepowtarzalny. Może odnosić się do wszystkich spraw, z których wykonaniem boryka się podopieczny pozostający pod opieką mentora. Stosowany jest na różnych etapach kariery zawodowej.

Uwaga! Okazjonalną pomoc świadczoną przez bardziej doświadczonego pracownika nowicjuszowi, która wynika z jego dobrej woli nie nazywamy mentoringiem.


MODELE MENTORINGU

  • Model naśladowczy- U podstaw modelu naśladowczego leży założenie, że źródłem wiedzy jest mistrz. Rolą ucznia jest natomiast jego obserwowanie, naśladowanie, poznawanie tajemnic zawodu i na początku tylko do niej się ogranicza. Kiedy uczeń doczeka się dopuszczenia do wykonywania pewnych czynności zaczyna
    od najprostszych przechodząc następnie do coraz to bardziej złożonych i trudnych wzorując się na mistrzu, by po jakimś czasie stać się jego wierną kopią. Od mistrza oczekuje się wykonywania zadań w taki sposób, by uczeń mógł nauczyć się ich
    poprawnie od razu za pierwszym razem.
  • Model kompetencyjny- Tu dla określonego zawodu (stanowiska) ustalany jest zestaw umiejętności - kompetencji - a rolą mentora jest pomóc podopiecznemu owe kompetencje opanować. Mentor obserwuje ucznia i udziela mu informacji zwrotnej
    na temat
    osiągniętego stopnia biegłości, wskazuje co i jak udoskonalić, udziela pomocy
    w zakresie
    doboru metod oraz technik do rozwiązania konkretnych problemów i udziela wsparcie psychiczne w czasie przeżywanych kryzysów. Opanowywanie kompetencji przez podopiecznego (pod okiem wspomagającego go mentora) sprawia, że stopniowo staje się on sam źródłem wiedzy.
  • Model refleksyjny-Jest uznawany jako najbardziej wszechstronny, z uwagi na to, że ... mentor pomaga podopiecznemu rozwinąć umiejętności istotne w różnych kontekstach sytuacyjnych, a uprawianie refleksji staje się metodą samorozwoju. (Stirzaker, R. 2001).
    Model refleksyjny stawia jednak przed mentorem spore wyzwania. Aby go stosować praktycznie ...mentorzy sami powinni być wprawnymi refleksyjnymi praktykami, inaczej nie będą potrafili wykształcić w podopiecznych umiejętności obiektywnej oceny własnych postępów i planowania realnych celów. (Stirzaker, R. 2001)


W literaturze podanych jest znacznie więcej ról mentora, które lepiej pasują do wspierania rozwoju uczniów w szkole – a wśród nich odkrywca zdolności i talentów, trener, rzecznik zmian, życzliwy przyjaciel, krytyczny przyjaciel i „... anioł stróż. Ktoś, kto ma dużą wiedzę, jest usłużny, mądry, przygotowany do niesienia pomocy na drogach i bezdrożach kariery zawodowej, poprowadzi za rękę, byś nie wpadł do kałuży, podtrzyma, gdy się potkniesz, a w końcu odda ci skrzydła, abyś sam mógł polatać”. (Segerman-Peck L. M., 1991)



TUTORING, CZYLI ROZMOWY ISTOTNE


Tutoring jest jedną z metod edukacji spersonalizowanej. Przestrzenią edukacyjną jest tutorial – odpowiednio zaprojektowana lekcja, a w zasadzie seria lekcji; którą prowadzi tutor, czyli nauczyciel. Tutee, czyli podopieczny bierze udział w tutoringu, który jest najczęściej długofalowym procesem współpracy, nakierowanym na jego integralny rozwój (obejmujący wiedzę, umiejętności i postawy). Istotą tutoringu są indywidualne spotkania, na których
w atmosferze dialogu, szacunku i wzajemnej uwagi tutor pracuje z podopiecznym, aby ten zgłębił określony obszar wiedzy, rozwinął umiejętność samodzielnego jej zdobywania oraz rozpoznał lepiej własne talenty.
Tutor wzmacnia poszukiwania ucznia, służąc radą i wyznaczając drogę poszukiwań.


Tutoring ma za zadanie prowadzić podopiecznego do mądrości i dojrzałości.
Potrzeba na to czasu, uwagi i regularności kontaktów.


Głównym narzędziem tutoringu jest rozmowa pomiędzy tutorem i uczniem, do której uczeń przygotowuje się m.in. poprzez wykonywanie uzgodnionych z tutorem zadań, lektury, samodzielne pisanie oraz recenzowane i omawiane w trakcie spotkań z tutorem eseje.

Forma pracy tutora zależy w dużym stopniu od tego z kim pracuje oraz miejsca, w którym wykonuje swoją pracę. Tutor, który wspiera rozwój osobisty ucznia spotyka się ze swoim podopiecznym nie rzadziej niż raz w miesiącu na ok. 45 min.

  • Tutoriale są wcześniej staranie planowane razem z podopiecznym i przygotowywane,
    w ustalanym kontrakcie ustalana jest liczba spotkań, terminy, określony cel i zadania
  • Tutoriale odbywają się w zasadzie w szkole lub na uniwersytecie, ale możliwe są spotkania poza szkołą, czy uczelnią.
  • Podopieczny powinien mieć wpływ na wybór swojego tutora.
 
ETAPY WSPÓŁPRACY:
  • poznanie podopiecznego (jego talentów, mocnych i słabych stron, preferowanych stylów uczenia
    się, wartości, planów życiowych),
  • wspólne wyznaczenie celów edukacyjnych i zaplanowanie działań zmierzających do ich
    osiągnięcia,
  • realizację przyjętego planu współpracy,
  • podsumowanie efektów współpracy tutorskiej.
 
W swojej pracy tutor korzysta z narzędzi coachingowych, takich jak: umiejętne zadawanie pytań, uważne słuchanie, udzielanie informacji zwrotnej, wyznaczanie celów i planowanie drogi do ich osiągnięcia, motywowanie, monitorowanie i rozliczanie z wykonanych zadań.

Jednym z ważniejszych zadań tutora jest zmiana przekonań blokujących rozwój podopiecznego. Tutor pomaga poznać podopiecznemu jego mocne i słabe strony. Wzmacnia te pierwsze
i pomaga kompensować te drugie.
  • Podstawową kompetencją tutorską jest umiejętność koncentrowania się na mocnych stronach podopiecznego.
  • Tutor nie zajmuje się pracą terapeutyczną! W razie potrzeby może odwołać się
    do pomocy
    innych specjalistów (psychologa, pedagoga, psychiatry, prawnika...).
 
KOMPETENCJE TUTORA:
  • wiedza merytoryczna tutora;
  • umiejętność rozwoju zainteresowań i talentów ucznia/studenta;
  • budowanie osobowej relacji i umiejętności komunikacyjne, takie jak np. słuchanie, empatia, mówienie, obserwacja, udzielanie wsparcia;
  • umiejętność bycia przewodnikiem i umiejętność nagradzania;
  • umiejętność tworzenia przestrzeni dla autentycznego dialogu i budowanie partnerstwa;
  • elastyczność i umiejętność inspirowania ucznia dla katalizowania zmian;
  • budowanie planu rozwojowego i zaprojektowania doświadczeń, aby zamienić przeczuwane talenty w autentycznie mocne strony.
 

Tutor powinien posiadać przede wszystkim takie talenty jak:

  • talent rozwijania innych, a więc umiejętność widzenia potencjału w innych osobach, chęć jego rozwoju, wspierania w działaniach. Siłą do podejmowania następnych dążeń jest satysfakcja z dotychczasowego działania;
  • intelekt, czyli czerpanie radości z aktywności intelektualnej, stawiania pytań
    i poszukiwania odpowiedzi;
  • talent uczenia się, czyli czerpania radości z samego procesu uczenia się i zwiększania wiedzy, kompetencji i umiejętności;
  • talent empatii, a więc umiejętności rozumienia wyborów i zachowania innych osób, wczuwania się w ich sytuacje i emocje oraz zdolność „porozumiewania się bez słów”;
  • indywidualizacja, czyli fascynowanie się niepowtarzalnością i indywidualnością każdej osoby, dostrzeganie wyjątkowości każdej z nich.
 
COACHING, CZYLI JAK URUCHOMIĆ ZASOBY I WYJŚĆ ZE STREFY KOMFORTU
 
 
Termin coach pochodzi od średniowiecznego słowa coche, oznaczający wóz podróżny, powóz. Coach jest takim wehikułem, który przenosi osobę czy grupę z aktualnego miejsca do miejsca
w lepszej rzeczywistości. Na początku coaching bardziej koncentrował się na zmianie behawioralnej poprzez dostarczanie konkretnych wskazówek jak dane zachowania poprawić, aby były bardziej skuteczne.

Obecnie coaching ma charakter bardziej nacelowany na rozwój i dotyczy takich problemów jak:
- generowanie możliwości,
- dokonywanie wyborów,
- ustalanie (precyzowanie) oczekiwań,
- uczenie się na błędach,
- harmonizowanie życia zawodowego i osobistego.

Można mówić o coachingu:
- przez małe „c” – wtedy jest skoncentrowany tylko na zmianie zachowań
- i przez duże „C” – wtedy dotyczy integralnej zmiany na wielu poziomach osobowości: środowiska i przeszkód z tego poziomu; zachowań i stylu działania, umiejętności, przekonań
i wartości, tożsamości jako własnej misji.

Pierwszy krok to odwaga, aby wyjść poza strefę komfortu – bezpiecznego miejsca, które dobrze znamy, które jest przewidywalne i w którym możemy sobie narzekać, że jest tak a powinno być inaczej, bowiem:
  • nigdy nie jest za późno na zmiany;
  • na rozwój nie ma tzw. dobrego czasu czy miejsca – każdy czas i miejsce jest dobre;
  • wszystko jest możliwe.
 
Można oczywiście zostać w tym miejscu, gdzie się jest i nie szukać zmian.
Ale pod warunkiem, że
się nie narzeka, nie obwinia losu i innych –
jeśli człowiek jest autentycznie szczęśliwy. Wtedy jest
OK.
 
 

Przez cały moduł przewijają się pytania coachingowe – teraz na zakończenie
PODSUMOWANIE
:

 

  • O jakiej sprawie chciałbyś porozmawiać z coachem?
  • Co sprawia, że jest to teraz ważne?
  • Czyj jest to problem?
  • Jak ważny jest to problem dla Ciebie?
  • Czego już próbowałeś, aby go rozwiązać?
  • Wyobraź sobie, że problem został rozwiązany. Co byś dostrzegł, usłyszał i czuł?
    Gdzie byś był?
  • Co by się mogło zdarzyć najlepszego?
  • A co – najgorszego?
  • Co stoi na drodze do osiągnięcia idealnego efektu?
  • W jaki sposób odpowiadasz za to, co się dzieje?
  • Czy coś podobnego wydarzyło się już w przeszłości?
  • Jakie są sygnały świadczące o tym, że sytuacja prawdopodobnie się poprawia?
  • Wyobraź sobie, że jesteś w swojej najlepszej formie.
    Co sobie mówisz w odniesieniu do tej
    sprawy?
  • Jakie są możliwości działania?
  • Jakie kryteria zastosowałbyś do oceny tych możliwości?
  • Która z możliwości jest najlepsza w świetle tych kryteriów?
  • Jaki jest najlepszy kolejny krok?
  • Kiedy go wykonasz?
  • Czy wytrzymasz tę zmianę, do której zmierzasz? (psychicznie, emocjonalnie, interpersonalnie, finansowo…).


Tekst: M. Taraszkiewicz

 




O KOMUNIKACJI słów kilka...


STRUKTURA PROCESU KOMUNIKACJI


Proces komunikacji
NADAWCA
(ze swoją intencją wypowiedzi)
(koduje informacje)
i
formułuje przekaz
werbalny i pozawerbalny,
który dociera różnymi kanałami
do


ODBIORCY
mającego swoiste oczekiwania i nastawienia!


odbiorca dekoduje informacje (jak umie)
i
REAGUJE (tak jak potrafi)
(stając się teraz nadawcą przekazu)

 

Nadawca jest to osoba, która chce poinformować odbiorcę o tym co myśli lub czuje w związku z określonym stanem rzeczy. Kieruje swój komunikat z określoną intencją.


Przekaz odbywa się w warstwie werbalnej (wypowiadane słowa) i pozawerbalnej (transmisja sygnałów mimiką, ruchami i postawą ciała, a także strojem, architekturą kontaktu).


Warto pamiętać, iż odbiorca nie odbiera informacji „na czysto”.

 


FILTRY PERCEPCJI, czyli jak kodujemy i dekodujemy informacje.


Realna, obiektywna rzeczywistość jest „filtrowana” przez:


1) wyobrażenia i wartości kulturowe;


2) wyobrażenia i wartości przejęte w procesie wychowania;


3) własne doświadczenia, które kształtują nasz osobisty model świata.


Zapraszamy do obejrzenia FILMU,

a także do skorzystania z materiału:  KOMUNIKACJA (pobierz)

 

 Oprac. M. Taraszkiewicz


 




RESPONSYWNOŚĆ – ważna kompetencja, nie tylko w kryzysie


Responsywność to najprawdopodobniej pierwsza i najważniejsza umiejętność, którą powinien
opanować każdy nauczyciel, terapeuta czy inny specjalista pracujący z dziećmi, ale też
rodzic/opiekun.


Osoba responsywna (odpowiadająca, reagująca), to osoba będąca w rzeczywistym kontakcie
z dziećmi, uczniami, wychowankami (np. w toku lekcji).
To osoba uważna na wychowanków/uczniów i która tej uważności daje im doświadczyć.


Reakcja responsywna to taka, w której dajemy odczuć drugiej osobie, że odebraliśmy jej werbalny bądź niewerbalny komunikat, bez komentarza, czy to jest zgodne, czy nie, z naszymi oczekiwaniami względem niej.


RESPONSYWNOŚĆ to umiejętność adekwatnego odpowiadania na działania i wypowiedzi partnera komunikacyjnego, to umiejętność reagowania i przyjmowania jego inicjatyw komunikacyjnych.


Przykład responsywnej reakcji:

Wiem, że być może nie macie ochoty na lekcje, ale chcę żebyście trochę popracowali”.


W ten sposób zauważamy potrzeby dziecka i pomagamy dziecku zauważyć i zaakceptować
potrzebę nauczyciela wyrażoną w poleceniu.



SZCZEGÓLNIE TERAZ WAŻNA JEST RESPONSYWNOŚĆ!

  • Responsywność to umiejętność reagowania na inicjatywy komunikacyjne osoby, z którą znajdujemy się w jakiejś sytuacji wzajemnego kontaktu.
  • Responsywność to umiejętność spostrzegania i słuchania drugiej osoby w taki sposób, żeby mogła ona odczuć, że jest słuchana i spostrzegana.


Pamiętaj!

Komunikacja z uczniem/ wychowankiem musi być autentyczna – dostosowana do jego potrzeb
i poziomu rozumienia.

  • W wychowaniu nie jest takie ważne czego oczekujemy od naszych podopiecznych,
    ale to, co
    pokazujemy własnym zachowaniem.
  • Okazując uważność, uczymy uważności na ludzi i tym samym otwieramy ich na świat ludzkich doświadczeń i wartości.
  • Ciekawość jaką im okazujemy przekłada się na ciekawość z jaką nasi wychowankowie otwierają się na życie.
  • Umieć słuchać, to znaczy umieć się rozwijać.
  • Jeżeli chcemy wychowywać ludzi życzliwych, empatycznych, wrażliwych,
    a jednocześnie
    mających wiarę w siebie to właśnie takimi musimy być w kontakcie z tymi, którym towarzyszymy wychowawczo, edukacyjnie czy terapeutycznie.


 Oprac. M. Taraszkiewicz




KOMUNIKACJA W KRYZYSIE


  • Nie używajmy słów i wyrażeń:
    - czas zarazy, edukacja w czasach zarazy – lepiej: mamy wyjątkową sytuację
    - izolacja, uwięzieni w domach – lepiej: jesteśmy osobno, bo takie są wymagania sanitarne
    - dystans społeczny – lepiej: konieczność zachowania odległości, bo takie są wymagania
    sanitarne
  • Kiedy nie wiesz jak zareagować – powiedz:
    „Nie wiem teraz co Ci powiedzieć. Muszę to przemyśleć, bo jestem naprawdę wzburzony. Muszę
    ochłonąć. Wrócimy do tego jutro… ”
  • Interwencja kryzysowa nie jest terapią, nie jest doradztwem, nie jest rozwiązywaniem problemu!
  • Możemy się spodziewać że tę obecną sytuację najciężej znoszą osoby o wysokiej wrażliwości, z chwiejnym, niskim poczuciem własnej wartości, mające przed kryzysem problemy natury emocjonalnej, zaburzenia równowagi emocjonalnej lub zaburzenia psychiczne, o trudnej sytuacji ekonomicznej, dzieci z rodzin przemocowych, dzieci
    z rodzin lekarskich i innych służb zaangażowanych w walkę z epidemią, dzieci,
    w rodzinach których ktoś zachorował lub zmarł.
  • To, co warto robić w interwencji kryzysowej to: wysłuchać, dawać wsparcie emocjonalne
    ułatwiające odreagowanie, dokonać ewaluacji dotychczasowych sposobów radzenia sobie, pomóc stworzyć plan pomocy.
  • W interwencji kryzysowej należy unikać: pocieszania, dawania rad, pouczania, tłumienia reakcji emocjonalnych, pospieszania w działaniu, wymuszania szybkich decyzji, zbyt szybkiego podawania leków uspokajających.
  • Osoba przeżywająca kryzys może mówić i tym samym wyrażać:
    - nigdy się tak nie czułem (zakłopotanie)
    - jestem zdenerwowany, przerażony (zagrożenie)
    - nie mogę jasno myśleć – (dezorientacja)
    - czuję się zablokowany, nie wiem co robić (impas)
    - muszę coś wymyśleć (desperacja)
    - nic mi nie pomoże (apatia)
    - nie umiem nic robić (bezradność)
    - jestem nieszczęśliwy (dyskomfort)
    - nic nie czuję, to wygląda tak nierealnie (otępienie)
    - może być także tzw. głupawka, skrywająca lęk.
  • Podstawowe działania to: złagodzić niepokój, pomóc w uporządkowaniu odczuwanego lęku i chaosu:
    - Zadawaj pojedyncze pytania (nie pogłębiaj dezorientacji): Jak się czujesz?
    - Czekaj na odpowiedź, milczcie razem, sprawdzaj czy dobrze rozumiesz odpowiedź
    - Unikaj osądzania, wygłaszania, kazań, oceniania (to niemądre, że tylko o to się martwisz)
    - Nie pomniejszaj wagi kryzysu dla osoby, która go przeżywa
    - Możesz zapytać:
       * Który problem wymaga największej uwagi?
       * Czy któryś problem można rozwiązać względnie szybko?
       * Czy np. wyjście na spacer by ci pomogło?
       * Jak mogę ci pomóc?
 

Oprac. M. Taraszkiewicz





Refleksja nad sobą...


Którego wilka karmisz?

INDIAŃSKA PRZYPOWIEŚĆ O DWÓCH WILKACH


Pewien stary Indianin Cherkee nauczał swoje wnuki.

Powiedział im tak: Wewnątrz każdego z nas odbywa się walka.


Walczą dwa wilki:

Pierwszy reprezentuje strach, złość, zazdrość, smutek, żal, chciwość, arogancję,
użalanie się nad sobą, poczucie winy, urazę, kłamstwa i fałszywą dumę.


Drugi to radość, zadowolenie, zgoda, pokój, miłość, nadzieja, akceptacja, chęć zrozumienia, hojność, prawda, życzliwość, współczucie i wiara.

Taka sama walka odbywa się wewnątrz was i każdej innej osoby.


Dzieci myślały o tym przez chwilę, po czym jedno z nich zapytało:

- Dziadku, a który wilk wygra?

- Ten, którego nakarmisz- odpowiedział stary Indianin.


...a Ty, którego wilka dzisiaj nakarmisz?       

 

 



Jak rozmawiać z uczniami ?


       W rozmowach z uczniami pytajmy się o ich samopoczucie:

  • FAKTY: Co się stało?
  • MYŚLI: Co o tym myślisz? Jak się w tym odnajdujesz?
  • UCZUCIA: Jak się z tym czujesz? Co Cię martwi najbardziej? Co ci pomaga?
  • DZIAŁANIA: Na co masz wpływ? Na co nie masz wpływu?
  • Co możesz robić w domu? Jak rozwijać swoje pasje, hobby? Czego możesz się nauczyć ze spraw domowych? Na co wreszcie masz czas?
 
 
Szukajmy pozytywnych aspektów obecnej sytuacji! Uśmiech


Oprac. M. Taraszkiewicz




O kryzysie i etapach kryzysu

 

         Każdy kryzys zawiera w sobie takie elementy jak: nagłość, dolegliwość oraz szeroki zasięg zjawiska. Wybuch kryzysu pociąga za sobą niemożliwość jego ukrycia, czy opanowania, sprzyja rozprzestrzenianiu się trudności na wiele sfer funkcjonowania, destabilizuje życie osobiste i społeczne. 

 

Pamiętajmy, że KRYZYS nie jest wydarzeniem.

JEST NASZĄ INDYWIDUALNĄ REAKCJĄ NA WYDARZENIE!

W zależności od naszych kompetencji psychicznych możemy zareagować kryzysem lub nie.


FAZY KRYZYSU

    Każdy kryzys przebiega przez fazy. Poniżej omówienie tych faz w kontekście aktualnie przeżywanego kryzysu epidemiologicznego.

  • FAZA 1- ZAPRZECZANIE, WYPARCIE- w tej fazie dochodzą do nas informacje, że coś się dzieje; jest zagrożenie gdzieś na świecie, coś się dzieje w Wuhan, słyszymy o przeniesieniu się epidemii na inne obszary, ale… do nas na pewno nie dojdzie. To przecież niemożliwe!
  • FAZA 2- SZOK- a jednak doszło! Wprowadzane są ograniczenia w życiu społecznym i gospodarczym, zamykane są sklepy, muzea, restauracje, parki, lasy. Przedszkola, szkoły i inne placówki oświatowe zostają zamknięte. W telewizji widzimy obrazy pustych miast. Ludzie słyszą o nakazie przebywania w izolacji, obowiązku noszenia maseczek, rękawiczek, płynach odkażających, dystansie społecznym...
  • FAZA 3- PIERWSZE REAKCJE- pojawia się zdziwienie, zaskoczenie, które miesza się z reakcjami obronnymi i prostymi reakcjami przystosowawczymi: większość ludzi robi wielkie zakupy, planuje wykorzystanie czasu na remonty czy porządki w domu. Pojawiają się żarty i memy w Internecie. Z czasem uświadamiamy sobie, że sytuacja jest poważna, że TO dzieje się naprawdę!
  • FAZA 4- CHAOS I PIERWSZE PRZEWARTOŚCIOWANIE PRIORYTETÓW-dowiadujemy się, że izolacja potrwa dłużej i nie wiadomo kiedy się skończy… Uświadamiamy sobie, że sytuacja robi się coraz bardziej niebezpieczna. Uświadamiamy sobie kolejne konsekwencje w aspekcie gospodarczym, ekonomicznym, także tym jednostkowym: ludzie tracą pracę lub możliwości zarobkowania, zaczynają się bać o swoją teraźniejszość i przyszłość, zdrowie, życie własne i najbliższych osób. Pandemia zaczyna wpływać negatywnie na nasze życie.
  • FAZA 5- SMUTEK, STRACH, ZŁOŚĆ- możemy czuć smutek – z wyczerpania, chaosu, niepewności, z nieudanych doświadczeń wynikających z długotrwałej izolacji, braku pomysłów na rozwiązywanie różnych trudności, bezradność. Docierające informacje z mediów mogą potęgować niepokój, a nawet strach.
  • FAZA 6- AKCEPTACJA, GOTOWOŚĆ- na tym etapie pojawia się konieczność kolejnego przewartościowania priorytetów- teraz najważniejsze jest: budowanie poczucia bezpieczeństwa, spokoju, względnego dobrostanu u wszystkich. Niezwykle ważna jest KOMUNIKACJA. W tej fazie następuje przywrócenie kontroli w takiej rzeczywistości jaka jest. Zaczynamy funkcjonować co prawda w warunkach wielu ograniczeń, ale względnie stabilnie. Ponieważ działamy w warunkach niepewności – świadomie zakładamy, że sytuacja jest dynamiczna i być może trzeba będzie wypracować i dostosować się do kolejnej zmiany.
  • FAZA 7- REKONSTRUKCJA ZACHOWAŃ- DZIAŁANIA POKRYZYSOWE- kryzys w końcu  minie... Musimy nauczyć się jak rozmawiać o chorobach, śmierci, strachu, utracie. Nauczyć się jak reagować na koncentrację dzieci na minionym kryzysie, rozpamiętywaniu wydarzeń, nadmiernej czujności na symptomy chorobowe u siebie i innych czy też napady paniki.

Może wreszcie - w tej całej narracji kryzysowej, obudzimy się i zrozumiemy, że był to czas
wielkiego przewartościowania i szansy na ustawienie priorytetów na nowo.


Zapraszamy do obejrzenia filmów:

O projekcie dla nauczycieli

O kryzysie i reakcjach kryzysowych cz.1

O kryzysie i reakcjach kryzysowych cz.2


a także do skorzystania z poniższych materiałów:

  FAZY KRYZYSU (pobierz)

  PIERWSZA POMOC EMOCJONALNA (pobierz)

  WAŻNE TELEFONY (pobierz)

  PORADNIK "TRACH W TEN STRACH" (pobierz)


Oprac. M. Taraszkiewicz